Met de stroom mee

Mijn schrijfworkshop was een heerlijke, succesvolle afsluiting van een bijzonder jaar. Ik raad het je zeker aan ook zoiets te proberen, Alice! Een paar jaar geleden vroeg een kinderopvangorganisatie mij of ik een workshopserie voor de naschoolse opvang kon verzorgen. Ik had nog niet veel opdrachten, dus pakte alles aan dat op mijn pad kwam. Sommige dingen bleven, andere nam ik me voor om nooit meer te doen (niet leuk en slecht betaald, waarschijnlijk, zoals je zo treffend stelt in jouw blog Voor een appel en een ei). Ik stelde een allegaartje samen van kennis en ervaring uit de schrijfopleidingen die ik heb gevolgd en schrijfoefeningen voor kinderen die ik in een paar boekjes in de bibliotheek vond. En dat beviel heel goed. Kinderen enthousiast en de docent kreeg er energie van. Dus de workshops bleven.

Fantasieknopje

Volwassenen hebben iets meer moeite om hun fantasieknopje aan te zetten (naar De Notenkraker van Edwin Rutten). Ze nemen het al snel te serieus, willen iets leren en presteren en daardoor blokkeren ze. Maar daar heb ik iets op gevonden: leegschrijven en losschrijven. Tien minuten alles opschrijven dat in je hoofd op komt, van boodschappen- en to-dolijstjes tot het conflict met de buren. Pen op het papier en niet stoppen om te structuren of na te denken. Ik leerde dit ooit tijdens een workshop mindfulness en vond het weer terug in The artist way van Julia Cameron. Een boek waar ik iedere keer op terugval als ik geblokkeerd raak. Tot zover het leegschrijven.

Losschrijven

Dan komt het losschrijven. Het begint met het op papier beschrijven van een voorwerp of situatie, gebruikmakend van alle zintuigen. Na een tijdje roep ik dan: en wat roept het ding bij je op? Welke associaties of herinneringen komen boven? En dan blijkt dat de meeste deelnemers al door waren naar die volgende fase. Ze zijn eigenlijk vanzelf al verhalen gaan schrijven. Tijdens mijn laatste workshop schreef iedereen een verhaal met als titel: Het kerstdiner en klonk er hier en daar gegrinnik. Waarom dat zo was, bleek toen ze allemaal het epistel mochten voordragen. We hebben heel geconcentreerd naar iedereen geluisterd, maar soms ook tranen in de ogen gelachen. Het mooiste deel van de avond: de trots bij iedereen die voorlas en voor mij de diversiteit van de verhalen, qua inhoud, vorm en structuur. Iedereen kan verhalen schrijven, dat bleek maar weer.

Ontdeklijstje

Slecht betaald en niet leuk is geen goede combinatie. Dat probeerde ik in 2017 al te vermijden en zal ik ook in 2018 niet doen. Ik word steeds beter in nee zeggen, maar een schemaatje als dat van jou gaat daar vast bij helpen. Iets wat nog op mijn ontdeklijstje staat, is toneelspelen. Ik ben heel slecht in ‘live’ verhalen vertellen en daar zou ik wel wat aan willen doen. Misschien komt dat op mijn pad dit jaar en dan ga ik ervoor. Zo treed ik ieder jaar tegemoet. Ik plan niet, maar ga mee met de stroom, zolang die maar enigszins de kant op blijft gaan die ik voor ogen heb. Hoe zit dat met jou, succesvolle freelancer? Heb jij een planning voor 2018?

Bakker van Winden

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!

Klus geklaard

Zeg nóóit, maar dan ook nóóit dat iets geen haast heeft. Oeh, Alice, dat is weer akelig herkenbaar. Het doet me denken aan de tijd dat ik nog als secretaresse voor een heel aantal ‘bazen’ werkte. Er was altijd genoeg te doen, maar wat er bleef liggen was datgene dat geen haast had. Vaak ook wel de klusjes die niet zo leuk waren. De grootste schreeuwers kwamen het eerst aan de beurt. En dat is toch nog steeds zo, helaas. Het duidelijkste merk ik dat bij wat ik stiekem het liefste doe: verhalen schrijven. Dat schuift ook elke keer maar op tot ik er geen klus te klaren is.

Lapzwansvijfdaagse

Ik ben op het moment dat ik dit schrijf alweer een paar dagen, bijna een week, thuis uit Bergen aan Zee. De schrijfretraite, die ik van mijn man cadeau kreeg, maar ik vooral ook aan mezelf gaf, was een verademing. Vijf dagen weg van alle dagelijkse beslommeringen, vijf dagen zelf beslissen wat ik waar en wanneer zou eten (toch weer te veel, zag ik toen ik op de weegschaal stond), zelf bedenken wat ik de hele dag zou gaan doen. Een beetje lapzwanzen, dus, maar dan gepland. Ik kwam thuis met een vol gepend schrijfblok met bespiegelingen over wat ik dacht en aan het doen was, met ideeën of opzetjes voor verhalen. Met plannen, die ik later thuis weer zou gaan uitwerken.

Wortel

Maar ja, dat uitwerken had geen haast en al die andere dingen (zoals mijn administratie, mijn bijlesleerlingen, de was, de boodschappen, de ortho, een workshop) wel. Ook op dit blog heb je weer te lang moeten wachten. Het had eerst geen haast en bleef dus even liggen. Maar nu zie ik zie je in gedachten alweer in de startblokken staan voor een nieuwe brief. En dus antwoord ik je nu, terwijl ik eigenlijk mijn workshop verhalen schrijven voor vanavond moet voorbereiden. De wortel die ik me vandaag voorhoud is: als ik het geplande af heb, kan ik morgen de hele dag wijden aan de dingen die geen haast hebben!

Shining

Je vraagt me wat mijn goede voornemen is voor 2018. Daar kan ik heel stellig in zijn: me af en toe een lapzwanzendag toestaan, zodat ik toekom aan de dingen die niet moeten, maar mogen. En als het aan mij ligt, doe ik dat weer een paar dagen in het Shining-hotel waar ik vorige week was. Maar dat zal ik nog maar niet aan de rest van het gezin vertellen…

En dan mijn vraag aan jou: is er iets waar je spijt van hebt, waarvan je denkt: dat ga ik in 2018 dus echt niet meer doen?

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!

Ik beloof niks dan verwacht je ook niks

Wat een goede tip voor een kerstcadeau geef je in Nummer 14, Alice! Wij hebben ook nogal eens zo’n verwarrend momentje dat muziek ineens verandert of stopt. Een Spotify familieabonnement is dan een uitkomst. Het is sowieso een mooie uitvinding, dat Spotify. Als ik niet naar mijn Perfect Concentration lijst luister, zoek ik de Discover Weekly lijst op. Dan krijg je een op maat gemaakte afspeellijst op basis van de muziek die je de afgelopen tijd veel hebt gedraaid. Dat pakt met een gedeeld abonnement ook weleens bijzonder uit: klassiek gemixt met dance met Nederlandstalige meuk. Wel gezellig, maar niet altijd goed voor de concentratie.

Blijven zitten

Soms helpt trouwens niets om je te concentreren. Ik zit nu weer snotterend achter mijn bureau (luisterend naar Mandali above the clouds) en er komt niet veel uit mijn handen. Het is dan heel verleidelijk om het op te geven en andere dingen te gaan doen – één van de valkuilen van het eigen ondernemerschap – en vaak is dat ook helemaal niet zo erg. Ik kan mijn eigen tijd indelen, dus als het echt even niet wil, kan ik best een stukje gaan fietsen of hardlopen. Dan haal ik het ’s avonds of in het weekend wel weer in, maar nu blijf ik stug zitten, want ik heb genoeg te doen. Hoe motiveer jij jezelf op zulke momenten?

Tegenvallen

Het verbaast me dat je zo’n moeite hebt met het getal 13. Ik had je toch wat nuchterder ingeschat! Ik ben ook wel een beetje bijgelovig, maar ik loop op vrijdag de 13e gerust met een zwarte kat onder mijn arm onder een ladder door. Ik ben meer van: verwacht er niet te veel van, dan kan het alleen maar meevallen. Ik ben er ook altijd huiverig voor om iets dat heel leuk was (een vakantie, een uitstapje, een cursus) nog eens te herhalen. Het kan daarna alleen maar tegenvallen, denk ik dan. En ook bij dingen die ik eng vind, heb ik er moeite mee dat te relativeren. Als ik er erg tegenop zie, kan het alleen maar meevallen. Best weleens lastig. Herken je dat?

Laag inzetten

Als ik dit blog plaats, ben ik net een paar dagen op schrijfretraite geweest. Helemaal in mijn eentje in een hotelletje in Bergen aan Zee. Ik verheug me er erg op even alleen mezelf bezig te houden en na te denken over hoe het nu verder moet met mijn schrijfcarrière, maar niet te veel, want die hooggespannen verwachtingen kan ik vast niet waarmaken. “Ik beloof niks” is trouwens geleend van de titel van het heel herkenbaar cabaretprogramma van René van Meurs dat ik laatst zag. Laag inzetten en vooraf indekken is ook best een vrouwendingetje, denk ik. Jammer eigenlijk.

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!

Radio Gaga

Je hebt natuurlijk gelijk, Alice, onze muzikale opvoeding is min of meer identiek. Ik vind het nog steeds heerlijk om naar muziek uit de jaren 80 en begin jaren 90 te luisteren. En ga er graag prat op dat ik veel weet van muziek. Mijn man en ik hebben elkaar gevonden in de liefde voor triviale feitjes over bands, producers en riffs. Ik heb met mijn zusje ooit de eerste popquiz bij ons in het dorp gewonnen. We kregen een geweldige prijs: twee uur radiomaken tijdens het jaarlijkse zomerfeest. Dat was echt fantastisch om te doen: favoriete plaatjes draaien met een gezellig praatje en weetje tussendoor. Goed voor een paar weken voorpret en een hoop spanning op de dag zelf.

Wekservice

Radio is een mooi medium, al luister ik eigenlijk alleen ’s morgens. Wij zijn jarenlang gewekt door 3FM, eerst Edwin Evers, daarna Giel Beelen. Ze hielden ons trouw op de hoogte van nieuws en nieuwe bands. Twee jaar geleden gingen we tijdelijk naar de Top 2000 en dat tijdelijke duurt nog voort. Sindsdien is het dus iedere morgen Gerard Ekdom. Zo ook een paar weken geleden, toen het musicalproject waarvoor ik de teksten schreef plotseling door hem werd genoemd. Onze opdrachtgever en meespelend filiaalmanager mocht uitgebreid vertellen over Sores in de Super, een AH-Erlebnis. Superleuk! Even daarvoor had ik zelf mijn zegje kunnen doen in de studio van Radio West. Op een hoge kruk, met een gigantische koptelefoon op en een microfoon voor mijn neus. Wat zou ik daar graag nog eens zitten, maar dan om wat over Weekendje Weg te vertellen!

op de radio

Nog leuker

Maar nu over naar jouw vraag: heb ik me weleens flink in een mens vergist? Ja, hoor. Het gebeurt regelmatig dat mensen leuker blijken te zijn dan ik aanvankelijk dacht. Ik denk nogal makkelijk in hokjes (dat is heel gezond en bespaart me een hoop denkwerk, begrijp ik na het lezen van jouw blog). Sommige mensen hebben een nors gezicht of een muurtje om zich heen. Als je daar doorheen weet te breken, blijken ze vaak heel gezellig en waardevol. Andersom heb ik het nog niet vaak meegemaakt: dat mensen minder leuk waren dan ik dacht. Ik probeer iedereen open tegemoet te treden en over het algemeen helpt dat wel. Gelukkig. En mocht ik het niet zo goed met iemand kunnen vinden, dan klikt het niet. Dat mag ook. Hoe zit het met jouw eerste indrukken? Want je vraagt dat natuurlijk niet voor niets.

Pavlov

Iets heel anders, om toch weer even bij de muziek terug te komen. Klassieke muziek heeft bij mij een Pavlov-effect. Om me goed te kunnen concentreren als ik teksten schrijf (of het nu voor een website of voor een musical is) zet ik altijd klassieke muziek op. Er is een playlist op Spotify, Perfect Concentration genaamd, en die doet het echt voor mij. Mijn vingers vliegen plotseling over de toetsen en ik ga gewoon. Heb jij muziek aan als je schrijft?

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!

Voor boodschappen ga je naar het theater

Na de boodschappen van Sores in de Super, was ik dit weekend twee keer in het theater voor een voorstelling met een boodschap. Op zaterdagavond zagen we René van Meurs, grapjesmaker en cabaretier, bij de première van zijn “Ik beloof niks” in Diligentia, Den Haag. Van Meurs was weer een stapje verder, een stapje serieuzer ook dan de vorige keer dat we hem zagen en ik dit schreef. Zijn voorstelling draaide dit keer om:

Laat in je etalage zien wat je in het magazijn hebt liggen

In de zin van: Doe je niet anders voor dan je bent. Maar ook: wees je bewust van wat je aan bagage (talenten, eigenschappen, kennis) in huis hebt, gebruik het en laat het zien. Verstop je kwetsbare kant ook niet, maar zet er een tl-licht op. Dat het thema was verweven in de hele voorstelling begreep ik pas na afloop. (Ik ga niets verklappen, maar was er natuurlijk wel ingestonken. En voelde me na afloop een beetje verraden.)

René van Meurs had een boodschap

Basisbehoeften

Wat ik mooi vond, was zijn opmerking dat hoe erg je ook met jezelf in de knoop kunt zitten: bedenk je dat we hier toch vooral luxeproblemen hebben. We kunnen zo diep over alles nadenken, omdat alle basisbehoeften als voedsel, onderdak en veiligheid zo gemakkelijk worden vervuld.Het sluit aan bij wat ik op zondagmiddag meekreeg bij de proefvoorstelling van musical Soof in LP2 in Rotterdam:

Kijk goed naar wat je al hebt, hoe rijk je eigenlijk bent.

Dus: niet almaar meer spullen en geld of meer spanning, meer avontuur en meer status, maar tevreden zijn met wat je wel hebt. Goede timing, zo in het Black Friday Weekend.

Rennen

Ik hou van de film Soof, een feelgoodfilm, die je (een beetje) aan het denken zet over hoe je de neiging hebt om door te rennen, maar af en toe stil moet staan bij wat je hebt en wat je lief is. De musical volgde de film bijna letterlijk. Het is knap hoe dan met maar een decor hetzelfde verhaal kan worden verteld. (Er was een dissonant wat mij betreft. Het karakter van Jim is in de musical een heel ander type dan in de film. Hij is veel minder sympathiek en daardoor vind ik de ontwikkeling van Soof ongeloofwaardiger.)

Soof de musical had een boodschapRommelig

Maar dan die boodschap. Ja, daar kan ik wel wat mee. Om de een of andere reden was ik de afgelopen weken ineens heel ontevreden over ons huis. Ik keek kwijlend naar programma’s als VT Wonen en kasten van huizen op Funda en was vooral het uitstellen zat. Nu moeten we echt gaan verven, verbouwen of verhuizen, vond ik. Na mijn culturele uitstapjes is dat ineens helemaal over. Ons huis is eigenlijk een prima etalage van wie wij zijn (beetje rommelig, creatief, duurzaam, gezellig) en alles doet het nog. Nieuwe stijl, nieuwe kleuren? Een luxeprobleem. Meer dan een plant verschuiven zit er voorlopig even niet in.

Examenjaar

Wat is dat toch een bijzonder jaar, je examenjaar! Ik heb net weer korte gesprekjes in het Engels mogen houden met havo-examenkandidaten om hen voor te bereiden op het mondeling. En dat is echt een feestje. Ik vind het sowieso leuk om Engels te praten, maar als je dan ook nog ongegeneerd vragen mag stellen aan pubers over hun leven en wat hen bezighoudt, dan is dat heel inspirerend.

Eerlijk

De vragen gaan van: “Welke films kijk je graag?” en “In welk restaurant eet je het liefst?” tot “Als je later een eigen bedrijf zou beginnen, waar zou dat dan in zijn?” en “Hoe gedraag je je tijdens een noodsituatie?” Ze antwoorden zo eerlijk. En dan spreek je dus een jongen die zijn eigen muziek produceert. Hij speelt gitaar, keyboard en hij rapt en weet wat hij wil. Hij wil het gaan maken in de muziekindustrie. Tof! Of een meisje dat gepassioneerd veganist is en graag de wereld een beetje beter zou willen maken door op scholen en andere plekken mensen kennis te laten maken met veganisme. “Kook je ook?” vraag ik. “Ja,” zegt ze en ze gaat nog meer glunderen dan ze al deed. Je bent zeventien en je hebt een passie. Nu maar hopen dat ze die niet vergeet.

De verhalen erachter

Ze zijn ook zo mooi op hun eigen manier en zo verschillend van achtergrond. Mijn fantasie slaat op hol bij sommige antwoorden. Er zit natuurlijk een hele eigen wereld achter. De een gaat regelmatig duiken op de Nederlandse Antillen, de ander heeft nooit in een ander restaurant dan bij de Chinees gegeten. Je vraagt aan een jongen: “Welke bijzondere gelegenheid is jou bijgebleven?” Je krijgt als antwoord “De eerste keer dat ik sushi at.” En hij vertelt over hoe hij zijn buurjongen ging feliciteren met zijn zwemdiploma en dat hij toen mee mocht eten: sushi. Elk verhaal is uniek. En elk gesprekje brengt me ook in gedachten naar mijn eigen pubers. Wat zouden zij antwoorden op zulke vragen? En vinden anderen hen net zou leuk als ik deze kinderen vind?

Heb je ook hulp nodig bij de voorbereiding voor je examen Engels? Of kun je wat extra hulp gebruiken bij jouw huiswerk? Laat het weten, want ik hoor graag jouw verhaal!

Geef eens netjes antwoord

Ha Alice,

“Strooi jij jouw mening zomaar in het openbaar rond?”, vraag je me in jouw blogbericht. Sinds ik (soms iets te) actief ben op sociale media is dat best wel een dingetje, ja. In gezelschap ben ik over het algemeen degene die van een afstandje toekijkt. Bij verhitte discussie trek ik me een beetje terug. Vroeger was mijn stem te zacht om boven anderen uit te komen. Nu kan ik wel beter mijn mond opentrekken als het nodig is. Maar in gezelschap mijn mening laten horen, dat zal je me niet zo snel zien doen. Ik heb namelijk de neiging die te laten bepalen door de laatst gehoorde spreker en ik laat me gemakkelijk afkappen door anderen. Ik zal daardoor nooit een discussie winnen, dus laat ik het maar zo. Maar….

Te beleefd

Ik ben ook nogal beleefd van aard. Als iemand mij een vraag stelt, geef ik daar antwoord op. Op sociale media (whatsapp, Facebook, Twitter) worden continu vragen gesteld. En dan voel ik me gedwongen om te antwoorden. Ik heb meer dan 500 FB vrienden, waarvan misschien 10% echte vrienden en familie zijn. Het merendeel van die andere vrienden reageert nergens op en dan dreig ik weleens te vergeten dat ze ook in het publiek staan en dus alles kunnen meelezen.  Het is iets dat ik op Facebook dus niet kan: alleen maar van een afstand toekijken, terwijl ik dat in “het echte leven” wel doe. Bizar eigenlijk!

No flow

De laatste jaren hoor je veel van mensen die sociale media uit hun leven willen bannen. Mooi om te zien dat jij dat helemaal niet hebt! Facebook en Twitter hebben mij ook heel veel gebracht. Het heeft mij de mogelijkheid gegeven om contact te leggen met allerlei mensen, met jou en de andere Boek10-ers bijvoorbeeld. En dat vind ik heel inspirerend. Het heeft me ook voor mijn werk geen windeieren gelegd. Maar het leidt mij ook enorm af. Vooral als ik aan het schrijven ben. Het houdt me weg van een echte flow en dat vind ik heel vervelend. Ik blijf dus schipperen.

Grijze duiven

Ik moest lachen om jouw opmerking over stiekem bekertjes laten vallen tijdens een evenement. Dat is dan weer een duidelijke overeenkomst tussen ons: het bezoeken van concerten en festivals. En dat brengt me bij een hele andere vraag. Ik was laatst bij een concert van De Dijk in Het Paard. Wij waren overduidelijk de jonkies in de zaal, al ben ik inmiddels ook deel van de Radio2 doelgroep. Ik vroeg me af toen ik naar die grijze duiven op het podium keek. Word je ooit te oud voor popmuziek? En met welke muziek ben jij eigenlijk opgegroeid?

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!

 

Palmoliechallenge

Ik heb me, als potentiele wereldverbeteraar, natuurlijk ingeschreven voor de Palmoliechallenge deze maand. Maar om eerlijk te zijn, valt het me vies tegen. Ik scheid mijn afval, ga overal op de fiets of met het ov naartoe, eet zoveel mogelijk vers, fair trade en beter leven en probeer ons plastic afval te verminderen. Ik ben voor mijn gevoel dus al best goed bezig. Maar oei, oei, wat doe ik nog veel fout als het om palmolie gaat.

Schuldgevoel

Ik heb me weleens eerder in een blogbericht druk gemaakt om mijn strijd tussen goedkoop en beter voor milieu en dier en gaf eerlijk toe dat ik van de compromissen ben. Ik vind mijn leven al ingewikkeld genoeg en wil dus niet de hele dag nadenken over waar mijn eten vandaan komt. Gewoon eens lekker zonder schuldgevoel een koekje in mijn mond stoppen is al vrij lastig, omdat ik dan op mijn kop krijg van het Sugarchallenge stemmetje in mijn hoofd. Wat het nog lastiger maakt, is dat ik met vier mannen in huis woon, die niets hebben met de palmolieproblematiek en vooral geen last willen hebben van mijn stille activisme. Dus als we ineens dure, vloeibare pindakaas op tafel hebben staan, krijg ik de wind van voren.

Huid en tanden

Na een paar dagen had ik een mailbox vol met waarschuwingen en een lijst met te vermijden hulpstoffen en kreeg ik het gevoel dat ik niets goed kan doen. Ik was er wel een beetje klaar mee. Tot ik de simpele recepten ontdekte voor het zelf maken van tandpasta en scrubzout. Ik hoef daar geen etiketten voor te lezen en hoef het ook mijn jongens niet op te dringen. Het is geen dagelijkse zoektocht in de supermarkt. Als ik tijd heb ga ik naar de reformwinkel om de ingrediënten te halen en ga ik lekker kokkerellen. Voor mijn huid en tanden. Doe ik, naast het gebruiken van palmolievrije zonnebrandcrème, toch nog iets goeds voor de planeet. En elk klein stapje is er een, toch?

Veel tips om duurzamer te leven vind je bij Zaalingen.

Verkapt is een spannend boek van Boek10 collega Janneke Bazelmans over de palmoliestrijd.

Sores in de Super

Sores in de super, een AH-Erlebnis

Het afgelopen weekend heb ik mijn derde artistieke kindje van dit jaar de wijde wereld in laten gaan. Het was een hele bevalling (om met kassière Mona te spreken), maar de spruit kwam in een warm bad terecht in Schipluiden. De musical Sores in de Super, waarvoor ik het script schreef, is vier keer opgevoerd voor een uitverkochte zaal. De toeschouwers (1200 in totaal!) waren na afloop laaiend enthousiast.

Voldaan gevoel

Het blijft heel bijzonder (een wonder, ik kan niet meer zonder) zo’n musicalproject. Het was voor mij inmiddels de derde keer (na Gedoe aan de Gaag en Gerommel in het Rusthuis), maar voelt nog steeds bizar: dat ik iets opschrijf en dat anderen dat dan zonder discussie gaan uitspreken of uitvoeren. Het geeft me toch na afloop een gevoel van macht. Ja, na afloop pas, gedurende de repetities vind ik het vooral een grote verantwoordelijkheid. Maar als ik tijdens de voorstelling reactie krijgt van het publiek: gelach, gegniffel of meelevend gezucht, dan voel ik me zo voldaan! En blijkt het dragen van het kind toch ook zwaarder voor me te zijn geweest, dan gedacht. Na afloop smaakt het altijd naar meer. Maar eerst komen met de trots en de opluchting de kraamtranen.

Klanten bedanken

Anderhalf jaar geleden waren we (de musicalkerngroep bestaande uit: Lex Rutgers, Simone Grooters, Marian Hoogendijk, Ruud Kersbergen en ik) nog bezig met de productie van musical Gerommel in het Rusthuis, toen supermarkteigenaar Henk Haring ons benaderde. Hij ging zijn Albert Heijnwinkel in Schipluiden verkopen en wilde graag, samen met de nieuwe eigenaar René Buckers, de trouwe klanten en medewerkers bedanken met een eigen musical. We hebben er even een nachtje over geslapen, vooral vanwege de timing, maar konden toch geen nee zeggen op dit verleidelijke verzoek. Toen begon het denken over een insteek en het plannen van de voorstellingen en repetities.

Sores in de Super

Op 4 november 2016 stuurde ik de eerste opzet voor een verhaal naar de kerngroep. We zouden in een voorstelling van ruim een uur een dag uit het leven van de Albert Heijn laten zien. Winkeldiefstal, een romance, zeurende klanten, geroddel, strijd tussen de kassameisjes, kwam allemaal aan de orde. Titel: Sores in de Super, een AH-Erlebnis. Die eerste opzet viel in goede aarde. Vanaf januari 2017 bestookte Lex Rutgers en Marian Hoogendijk me met de meest fantastische liedteksten en melodieën. Half januari spraken we met oud-medewerkers in de kantine van de AH om wat verhalen los te peuteren. Daarna begon ik met het uitwerken van de personages, de dialogen en de handelingen. En elke keer kwam er weer een aanstekelijk liedje bij. Op 9 april presenteerden we de liedjes en het verhaal tijdens een kick-off meeting aan de AH-medewerkers en voormalig medewerkers.

Vrijwillig?

Wil Haring, vrouw van de voormalig eigenaar, had zich (met effect!) vol vuur op het enthousiasmeren van de oud-medewerkers gestort. René stimuleerde de teamleiders en ander personeel om zich vrijwillig voor dit project aan te melden. De eerste kennismaking was wat aarzelend. Er bleek nauwelijks toneelervaring te zijn en de aanwezigen hadden geen idee wat hen te wachten stond. De animo groeide toen Lex zijn liedjes liet horen en helemaal toen bleek dat de acteurs niet zelf hoefden te zingen. De spelers tekenden in op rollen die ze zagen zitten, groot of klein, met of zonder tekst. Ook de eigenaar en ex-eigenaar wilden een rol. Het was daarna aan Simone, Marian en mij om een keuze te maken voor de rolverdeling. Het was weer puzzelen. Om de een of andere reden zijn er altijd meer vrouwen dan mannen die zich voor dergelijke dingen aanmelden.

Opwarmen

In de tussentijd bereidde ik me ook voor op de eerste bevalling van dat jaar: mijn debuutroman. Op 6 mei kwam mijn kindje Weekendje Weg ter wereld. De dag erna (ik zat nog op mijn roze wolk) hadden we de eerste repetitie van Sores in de Super in het Scouthout. We begonnen met een opwarming door regisseuse Simone Grooters om elkaar een beetje te leren kennen en wat losser te worden. Zo was het ijs al snel gebroken. Tot aan de zomervakantie werd bijna iedere week op zondagavond gerepeteerd in het scoutinggebouw. Scène voor scène werd het verhaal steeds beter duidelijk, voortdurend werd er bijgeschaafd, omdat er dingen niet bleken te werken of omdat iets meer verduidelijking of grapjes nodig waren. En omdat ik toch tijdens de repetities aanwezig was als regie-assistente, kon ik het script iedere keer gemakkelijk bijwerken.

De liedjes

En toen werd het zomer en werd er acht weken niet gerepeteerd. Maar achter de schermen ging het werk gewoon door. Ruud Kersbergen ging gestaag verder met het decor en de attributen en de kleedsters stortten zich op het maken van de kostuums. De band ging aan de gang met de begeleiding van de liedjes. Het ensemble kwam bij elkaar om de meerstemmigheid in te studeren. Het was voor het eerst dat we kozen voor de inzet van zes ervaren en getalenteerde zangeressen voor alle liedjes. Hun rol op het podium werd gaandeweg steeds zichtbaarder. Het heeft heel goed gewerkt voor de vaart en de levendigheid van de musical.

Donderpreken

Na zo’n lange vakantie is het lastig om de draad weer op te pakken. Er waren wat donderpreken en mailtjes van de regie voor nodig om iedereen te motiveren nu echt de tekst uit het hoofd te gaan leren. Tot aan het einde toe bleef het spannend of de teksten er wel goed in zouden zitten en vooral ook met de juiste intentie uit zouden komen. Een ander puntje van zorg was het feit dat we zelden met de hele cast compleet waren op zondagavond. Ik heb de afgelopen maanden in de huid van nagenoeg ieder personage moeten kruipen om de hiaten op te vullen. Gelukkig werden we al snel aangenaam verrast door het latente toneeltalent dat hier en daar naar boven kwam. Dat maakte veel goed.

Eindelijk, het einde

Ik ben heel erg slecht in afscheid nemen, zou dat de reden zijn dat ik ook zo’n moeite heb met het bedenken van het einde van een verhaal? Bij de vorige musicals en Weekendje Weg duurde dat ook al zo lang. Half september was pas duidelijk hoe de musical zou aflopen. Lex maakte maar weer een liedje en zo kwam de teller op twaalf stuks. Toen vielen ook eindelijk de puzzelstukjes in elkaar. De rollen groeiden en groeiden. Zoals die van de vakkenvullers. Ze waren bedoeld als toneelknechten, maar stalen uiteindelijk de show met hun enthousiaste optreden. En de filiaalmanager, Harry Bukkema, kreeg steeds meer tekst om de associatie met Harry Piekema wat te vergroten.

Weer een spaaractie

Bij de vorige musicalprojecten hadden we alles zelf in de hand, nu was de promotie in handen van de Albert Heijn zelf. Het begon bij de kerngroep in september toch een beetje te kriebelen. Er werd wel al wat over een nieuwe musical gefluisterd in het dorp, maar de echte informatie bleef uit. Hoe zouden we dan ooit vier voorstellingen vol met publiek krijgen? We hadden ons er geen zorgen over hoeven maken. Op 17 september verschenen de eerste aankondigingen op Facebook en in de lokale krant: je kunt nu sparen voor korting op de toegangskaarten voor AH’s eigen musical. En vanaf dat moment was het los. Schipluiden raakte langzamerhand in de ban van Sores in de Super en kon de verlokking van de zegels niet meer weerstaan.

Landelijke nieuws

Twee weken voorafgaand aan de uitvoeringen op 11 en 12 november werd het nieuws opgepikt door de regionale pers: een Albert Heijn filiaal met een eigen musical, dat is echt wel nieuws! Eerst mochten we (Lex, Simone en ik) ons zegje doen op de radio (luisteren vanaf 27 min.) in een cultuurprogramma van Omroep West. Na afloop van de laatste repetitie filmde ik het ensemble terwijl ze in de douche een fragment van Sores in de Super zongen en plaatste ik dat filmpje op Facebook als opwarmertje. Een paar dagen later kwam TV West filmen in de Albert Heijn. Filiaalmanager René nam plaats in een winkelwagentje en werd de winkel doorgereden door personeelsleden met pruiken op. Het filmpje was een hit en drong zelfs door tot de landelijke omroep. Op vrijdagmorgen 10 november belde Gerard Ekdom van Radio 2 met René Buckers om meer te horen over de musical. Fantastische publiciteit!

Blauwe ballonnen

Die avond werd de sporthal in Schipluiden door veel handige aanpakkers omgebouwd tot een theater met een zaalbreed podium, een steiger, 300 klapstoelen en een enorm wattage aan lampen en speakers. Al die techniek is nodig om ieder optreden de professionele uitstraling te geven die we zo graag willen hebben. Wat me heel erg blij maakte, was te zien, hoe medewerkers van de Albert Heijn zelf bezig waren om de zaal en voorhal te versieren met blauwe ballonnen, posters en ander promotiemateriaal van hamsterweken, route 99, hotelspaaractie etc. Het plezier spatte ervan af. En toen het prachtige achterdoek hing: een gigantische foto van het winkelinterieur kon het musicalweekend eigenlijk al niet meer stuk.

Iedereen was er

Achteraf hebben we natuurlijk een behoorlijk risico genomen door niet met stand-ins te werken. We hadden niemand achter de hand die in zou kunnen springen, mocht er een speler ziek zijn op 11 en 12 november. Maar daar dacht ik gelukkig pas aan toen ik op zaterdag iedereen om 11 uur met een vers bakkie zag. De stemming zat er direct goed in. Sommige deelnemers hadden nog niets van de zaal en het decor gezien en waren tot tranen toe geroerd. Het leek op papier een hele lange dag, die zaterdag 11 november 2017: om 11 uur verzamelen en rond 23 uur zou de laatste voorstelling pas zijn afgelopen, maar het is voorbij gevlogen. We werden echt in de watten gelegd door de catering, grime, kapper en kleedsters. Alles was tot in de puntjes verzorgd.

Dames en heren

Het spannendste moment van het hele weekend was om 13 uur. We zouden de generale repetitie gaan starten, voor het eerst op dit podium, met alle licht en geluid, maar toen bleek het geluid van de powerpoint niet te werken. Achter de coulissen begrepen ze niet waarom we nog niet van start gingen (het welkomstwoord van medewerkster van de dag Rianne voor de ‘Dames en Heren’ was vooraf opgenomen en vormde het begin van alles). De avond ervoor was alles uitvoerig getest en goedgekeurd, maar daar hadden we nu niets meer aan. Paniek, paniek. En ik moest dat gebeuren bedienen. Na een snelle laptopwissel kwam het toch weer voor elkaar.

Rampzalige generale

Maar vervolgens ging alles mis tijdens de generale. Het op en af gaan, het geluid (batterijen van microfoons leeg), hele stukken tekst werden overgeslagen waardoor tegenspelers in de war raakten. Het viel nog mee dat er geen persoonlijk ongelukken zijn gebeurd op de trappen, dat het decor is blijven staan en de filiaalmanager niet uit zijn stellage viel. Het was echt verschrikkelijk. Toch was ik nog niet echt zenuwachtig. Ik geloofde dat het allemaal wel op zijn pootjes terecht zou komen. Met wat aanpassingen, dat dan weer wel. Want het hakblok van de slager was toch wel erg groot en lomp, dus die kon beter boven (maar wel achter) blijven en de vakkenvullers konden beter op dezelfde plek weer op waar ze afgingen om tijd te winnen. Daarna: wat eten en drinken, make-up en haar bijwerken, rokjes repareren en wachten.

Van start

Om kwart over drie kwamen de eerste mensen al naar de Dorpshoeve en konden we niet meer vrij rondlopen. Rond halfvier ging de zaal open en die was een kwartier voor aanvang al hartstikke vol. Weer uitverkocht! Om vier uur gingen we van start en vanaf dat moment, tot na de laatste voorstelling op zondagmiddag ging het fantastisch. Het geluid was geweldig, de spelers zaten in hun rol, de muziek was aanstekelijk, de zang klonk prachtig, de filmpjes deden wat ze moesten doen. Ik zat achterin en heb vier voorstellingen kunnen genieten van het resultaat na al het harde werken. De respons vanuit de zaal was super. Dat blijft toch het spannendst: komt het verhaal goed uit de verf, komen de grapjes over. En dat was gelukkig zo. We hebben 1200 mensen kunnen entertainen!

Liefde en vakmanschap

Het was een geweldig weekend! Wat een liefde, enthousiasme, vakmanschap en creativiteit kwam samen in de Dorpshoeve. Wie had dat ooit gedacht na alle hobbels tijdens de repetitie en zo’n vreselijke generale. Bijzonder dat op het moment suprême iedereen wel zijn tekst kent en echt zijn/haar personage is! Ja, en dan volgen er kraamtranen. Het ei is gelegd, het kindje wordt gekoesterd. Even bijkomen, even knuffelen en dan maar weer door. Op naar de volgende creatieve conceptie!

Oh, en dat tweede kindje dan? Dat was Laat maar Lopen, een korte film die ik met een geweldig team tijdens het 48 hour filmfestival Rotterdam heb gemaakt. Maar daarover een andere keer meer…

Waar maken we ons druk om?

Afval. Daar kan ik me ook best druk om maken, Alice! Mijn bijkeuken staat vol met dingen die nog heel zijn en dus voor mijn gevoel niet in de vuilnisbak mogen, maar die ik zelf niet meer gebruik. En die liggen daar dan best een poosje! We hebben gelukkig een plaatselijke kringlooppagina op Facebook en die loopt heel goed. Er is geen peil op te trekken welke spullen zo een nieuwe eigenaar vinden en welke niet. Op Marktplaats zie je hetzelfde. Je maxicosi, spelcomputer of fietsendrager raak je er aan de straatstenen niet kwijt, terwijl die dingen nieuw eigenlijk hartstikke duur zijn. We zijn te rijk met z’n allen, denk ik weleens. En die rijkdom en al mijn spullen wil ik best met andere delen.

pmdChef plastic

Ook bij ons wordt het afvalinzamelingssysteem binnenkort veranderd. Plastic afval wordt vanaf november bij de deur opgehaald en het restafval moet je zelf wegbrengen. Ik ben er blij mee. Net als jij hebben wij nauwelijks vuil in “de grijze bak”, maar de protesten in het dorp zijn niet van de lucht. Onze jongste zoon is chef plastic afval. Hij brengt het regelmatig naar de container (minder regelmatig dan ik soms zou willen). Wij blijven dus heel eigenwijs dit afval scheiden, ook al lees ik de berichten dat gescheiden plastic na de inzameling net zo goed in de verbrandingsoven wordt gegooid. Nieuwe dingen moet je een kans geven, vind ik. Ik weet sowieso niet meer zo goed welke bron ik moet vertrouwen. Voor ieder bericht is er een tegengeluid. Wie het hardste schreeuwt en de beste lobby heeft, krijgt helaas toch de meeste aandacht.

Regenwoud

Natuurlijk doe ik mee met de Palmolie Challenge in november! Ik ben ook aangestoken door onze Boek10-collega Janneke Bazelmans. Mijn eerste daad was afgelopen zomer het kopen van palmolievrije zonnebrandcrème. Ongetwijfeld een druppel op een gloeiende plaat. Maar ik ben nog van de generatie: Verbeter de wereld, begin bij jezelf. En dat probeer ik dan maar. Ik wil niet graag degene zijn die verantwoordelijk is voor de vernietiging van het regenwoud in Borneo. Al breekt me dat weleens op. Want er zijn zoveel dingen om je druk over te maken: de bio-industrie, versteende tuintjes, wel of geen Zwarte Piet, #metoo. Die mentale verplichting om je over alles een mening te moeten vormen, zou voor mij een reden kunnen zijn om met sociale media te stoppen. Heb jij soms ook zo’n moeite om te filteren?

Bakker van Winden is een ouderwetse briefwisseling tussen José van Winden en Alice Bakker. De penvriendinnen laten met liefde iedereen meegenieten van hun wel en wee. Bakker van Winden snijdt ze dik en bakt ze bruin!